In onze Spaanse regio Catalonië (met Barcelona als hoofdstad) hebben we veel tradities die vrij uniek zijn en die je alleen hier vindt. We zijn er trots op onze tradities in stand te houden, en eten is daarbij natuurlijk altijd belangrijk.
“Pa amb tomàquet” is Catalaans voor brood met tomaat. Het lijkt simpel, maar er is een juiste manier om het te maken en een reden waarom dit traditionele brood altijd naast ham, tortilla, vlees enzovoort staat. Mis de kans niet om het zelf te maken: wij doen dat altijd graag, en in restaurants op het platteland brengen ze de ingrediënten naar je tafel en moet je weten wat je ermee doet. Na een fietstocht geeft het je weer energie.
Eerst het brood, dat “pa de pagès” moet zijn, boerenbrood: de snee steekt dan over de rand van het bord. Het moet geroosterd zijn, en als dat boven een houtvuur gebeurt, verdient het restaurant een tien. Daarna krijg je meestal een mandje met kleine, heel rijpe tomaatjes. Kijk onder de tomaten, anders mis je een ingrediënt: de knoflook. En natuurlijk krijg je Spaanse olijfolie. Over onze olie zouden we een boek kunnen schrijven, maar daarover meer in een volgend bericht.
En wat doe je nu? Met het brood voor je neem je eerst de knoflook. Pak een teentje en snijd het doormidden; met één helft wrijf je over het brood. Let op, knoflook kan scherp zijn, dus hoe sterk je het wilt, bepaal je zelf. Dan komt de tomaat, die je ook halveert; meestal heb je maar één helft nodig om over het brood te wrijven. Neem je tijd en knijp de tomaat goed uit op het brood. De knoflook, het lege tomatenvel en de ongebruikte helft kun je in het mandje laten liggen voor de volgende snee. Het brood is nu zachter en bijna klaar, maar het laatste en heel belangrijke ingrediënt ontbreekt nog: de olijfolie, op het eind. En klaar is je eerste “pa amb tomàquet”. Sommige mensen doen er ook zout op; ik meestal niet, want de beste vriend van zo’n brood is een plak Spaanse ham of tortilla, die al zout zijn. En als ik net terug ben van een fietstocht, drink ik er graag een biertje bij.
De tomaat kwam uit Amerika en er zijn verschillende theorieën over de oorsprong van “pa amb tomàquet”. De meest logische vind ik die waarbij het in de 18e eeuw op het platteland ontstond, in tijden van overvloed aan tomaten: rijpe tomaten werden gebruikt om het droge brood zacht te maken. Brood was niet overvloedig, vooral niet na de Spaanse Successieoorlog. Wil je meer weten over deze oorlog, bezoek dan “El Mercat del Born”, een nieuw museum in Barcelona dat er alles over vertelt, ook over de gevolgen (http://elborncentrecultural.bcn.cat/en).
Bon profit – eet smakelijk!




